استئوسارکوم یکی از شایعترین تومورها یا سرطانهای بدخیم اولیه استخوان است؛ به این معنی که منشأ آن از خودِ بافت استخوان میباشد. شیوع این تومور بیشتر در نوجوانان و جوانان و در استخوانهای بلند دیده میشود. محل شایع بروز آن، اطراف زانو (بالا و پایین زانو) و بخش بالایی استخوان بازو است.
علائم بیماری :
اولین علامت معمولاً درد استخوان در نزدیکی مفصل است. این علامت ممکن است به دلیل شباهت با سایر علل شایع درد مفاصل (مانند دردهای رشد یا آسیبهای ورزشی)، نادیده گرفته شود. سایر علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
شکستگی استخوان (ممکن است بعد از یک حرکت معمولی و ساده رخ دهد) / محدودیت حرکتی در مفصل نزدیک تومور / لنگیدن (اگر تومور در استخوانهای پا باشد) / درد هنگام بلند کردن اشیاء (اگر تومور در استخوان بازو باشد) / حساسیت، تورم یا قرمزی در محل تومور
تشخیص تومور استئوسارکوم
- تصویربرداری: ممکن است تومور در یک عکس ساده رادیولوژی دیده شود. پزشک ارتوپد ممکن است از دیگر روشهای تصویربرداری مثل اسکن رادیوایزوتوپ، سیتی اسکن و ام آر آی (MRI) هم برای کمک به تشخیص و بررسی وسعت درگیری استفاده کند.
بیوپسی (نمونهبرداری): تشخیص قطعی این بیماری با بهدست آوردن قسمتی از بافت تومور توسط بیوپسی (با سوزنهای مخصوص یا جراحی باز) است. متخصص پاتولوژی (پاتولوژیست) بافت را به دقت زیر میکروسکوپ بررسی کرده و نوع آن را تعیین میکند.
مهمترین روشهای درمانی استئوسارکوم
۱. شیمیدرمانی: معمولاً قبل از جراحی به بیمار داده میشود تا اندازه تومور را کوچکتر کرده و انجام جراحی را راحتتر و بهتر کند. بعد از جراحی نیز شیمیدرمانی برای تکمیل درمان ادامه مییابد. ۲. رادیوتراپی (پرتودرمانی): استئوسارکوم معمولاً به رادیوتراپی پاسخ خوبی نمیدهد، اما در موارد زیر ممکن است استفاده شود:
برای از بین بردن باقیماندههای احتمالی تومور بعد از جراحی / زمانی که به دلیل شکستگی استخوان ناشی از تومور، سلولهای سرطانی به بافتهای اطراف پراکنده شده باشند. 3- جراحی در استئوسارکوم (Osteosarcoma): در حین جراحی، بافت سرطانی به همراه مقداری از استخوان سالم اطرافش برداشته میشود. برای پر کردن محل خالی شده، از روشهای زیر استفاده میشود: جایگزینی با فلز: استفاده از قطعات فلزی خاص که به جای استخوان قرار داده میشود / مفصل مصنوعی: زمانی که تومور در نزدیکی مفصل باشد، از مفاصل مصنوعی استفاده میشود / پیوند استخوان: استفاده از بافت استخوانی برای جایگزین کردن بخشهای از دست رفته استفاده میشود.
نکته مهم: گاهی اوقات وسعت رشد تومور آنقدر زیاد است که به مناطق زیادی از اندام منتشر شده و یا عروق و اعصاب اندام را به شدت آسیب زده است. در این موارد خاص، ممکن است بهترین راه برای حفظ سلامت کلی بیمار، قطع عضو باشد.
پیشآگهی تومور استئوسارکوم
مفهوم این عبارت این است که در بعضی موارد میتوان بعد از تشخیص بیماری مشخص کرد که سرنوشت بیمار چگونه است و آیا درمان بیماری نتیجه خوبی خواهد داشت یا خیر. پیشآگهی استئوسارکوم به عوامل زیر بستگی دارد:
تومور چقدر بزرگ شده است / آیا تومور به اطراف خود دستاندازی کرده است؟ / آیا تومور به نقاط دیگر بدن متاستاز داده است؟ (شایعترین محل متاستاز، ریه است) / سن بیمار.
آیا میتوان استئوسارکوم را زود تشخیص داد؟
در حال حاضر، هیچ آزمایش غربالگری بهطور گسترده برای استئوسارکوم در افرادی که مشخص نیست در معرض خطر هستند، وجود ندارد. با این حال، بیشتر استئوسارکومها در مراحل اولیه، قبل از اینکه به وضوح به سایر قسمتهای بدن گسترش یابند، پیدا میشوند. علائمی مانند درد استخوان یا تورم اغلب باعث مراجعه به پزشک میشود.