بیماری مری یا بیماری “ازوفاژ” بیماریای است که در قسمتی از دستگاه گوارش اتفاق میافتد که حلق را به معده متصل میسازد. این قسمت که مری نام دارد به شکل یک لوله است. این بیماری سومین بیماری شایع گوارش و ششمین علت مرگ ناشی از سرطان در جهان میباشد. شمال ایران (نژاد ترکمن) یکی از مناطقی میباشد که شیوع این بیماری بالا میباشد.
وضعیت غیر طبیعی بافت مری چگونه ایجاد میشود؟ علت دقیق ایجاد این بیماری مشخص نیست. به نظر میرسد که استعمال دخانیات، نوشیدن مشروبات الکلی، نوشیدن چای داغ از موارد بروز این سرطان است. مصرف ماهی دودی، اغذیه نمکسود مانند کلمشور و خیار شور به مقادیر زیاد در طی سال، ماهی شور، ترشیجات، سموم قارچها، کمبود ویتامین، املاح و ترکیبات معدنی و شیمیایی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد.
علائم و نشانهها
در اغلب موارد اولین علامت عبارت است از اینکه بیمار در بلع مواد غذایی دچار اشکال شده و احساس کند غذا در گلویش گیر میکند. در ابتدا ممکن است این اشکال در حین بلع مواد غذایی جامد مثل سیب، گوشت و ... باشد. بعداً ممکن است فرد برای بلع غذاهای نرم و حتی مایعات نیز دچار مشکل شود.
احساس توده در گلو و بلع دردناک
با پیشرفت بیماری، مری تدریجاً “تنگتر” میشود. یکی از علائم زودرس بیماری، درد در ناحیه قفسه صدری است. ممکن است فرد در حین بلع مایعات داغ دچار سوزش سر دل شود. علائم دیررس بیماری شامل آبریزش از دهان (به دلیل عدم بلع بزاق)، استفراغ حاوی غذاهای هضم نشده و کاهش وزن هستند. علائم تنفسی نیز شایع هستند. خشونت صدا و سرفه در صورتی ایجاد میشوند که این بیماری به قسمتهای مجاور و نزدیکی دستاندازی کرده باشد. تومور های مری دونوع خوش خیم و بدخیم هستند.
ارزیابی تشخیصی:
رادیوگرافی با بلع باریم (ماده حاجب)، آندوسکوپی مری و معده همراه با نمونهبرداری از بافت مری.
وضعیت غیر طبیعی بافت مری چگونه درمان میشود؟
درمان این بیماری اغلب توسط جراحی و رادیوتراپی صورت میپذیرد. در مواردی شیمی درمانی نیز جزو مراحل درمان مورد قرار میگیرد. گاهی مواقع درمانهای غیر جراحی نیز مورد استفاده قرار میگیرند. این روشها عبارتند از: گشاد کردن قطر داخلی مری به صورتی که امکان بلع راحتتر برای بیمار فراهم شود.
اثرات درمان تا چه مدت باقی میمانند؟
در اکثریت موارد امکان درمان و علاج قطعی وجود ندارد. این وضعیت بیماری به سرعت رشد میکند. اغلب زمانی که بیمار به پزشک مراجعه می کند و بیماری وی تشخیص داده می شود، این وضعیت غیر طبیعی در مرحله پیشرفت رشد خود است. با این حال پیشرفت روش های جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی میزان امید به زندگی و میزان احساس راحتی بیماران در حین زندگی را بهبود بخشیده است.
پیشگیری از ابتلا به سرطان مری:
- از آنجایی که علل ایجاد کننده این بیماری نامشخص هستند، هیچ روش مطمئنی برای پیشگیری وجود ندارد که صد در صد این اطمینان را ایجاد کند که فرد مبتلا نخواهد شد.
- برای معاینات دوره ای پزشکی مراجعه نمایید و به هر گونه تغییری در عملکرد قسمتهای مختلف بدن خود توجه نمایید.
- مصرف توت فرنگی به افراد در معرض خطر این بیماری کمک می کند تا از این بیماری مصون بمانند.
- اجتناب از خوردن غذاهای داغ، سوخته، دودی و نمک سود شده خطر ابتلا به سرطان مری را کاهش می دهد ( استفاده از ته دیگ سوخته معادل مصرف یک پاکت سیگار در روز می باشد )