اسهال در اطفال

اسهال در اطفال.pdf

اسهال یکی از شایعترین نشانه های بیمـاری در شیرخوران و کودکان و یکی از علل مـهـم بیماری و مرگ و میر در شیرخواران و کودکـان است.

عوامل ایجاد کننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اسهال:

تغذیه: یکی از علت های اسهال در شیرخـواران دوری از شیرمادر و استفاده از بـطـری بـرای تغذیه‌ی کودك است که احتمال ابتلا به اسهال را  30 برابر بیشتر می کند. ترکیبات نامنـاسـب شیر مصنوعی یا شیوه نامناسب تغذیه ممـکـن است به شروع اسهال کمک کند. تغذیه بیش از حد، مصرف غذای جدید یا نامتـعـادل نـیـز میتواند سبب اسهال شود.

عفونت سیستم گوارشی: این عفونت اغلب بوسیله دست یا غذای آلوده و نوشیدن آب ناسالم با منشا سالمونلایی در منزل ایجاد می شود، به این دلیل به کودک باید آموزش داد که آب آشامیدنی سالم مصرف کند و پس از دست زدن به پرندگان حتماً دست های خود را بشوید.

عفونت‌های غیرگوارشی: مثل عفونت سیستم تنفسی، ادراری یا عفونت گوش میانی.

مصرف آنتی بیوتیک‌ها:  اسهال ممکن است ناشی از مصرف آنتی بیوتیک باشد، چون باکتری های طبیعی روده را تغییر میدهد.

بسیاری از شیرخواران در هنگام دندان درآوردن دچار اسهال می‌شوند که بعضی از مادران آن را ناشی از دندان می‌دانند. در حالیکه دلیل علمی برای این مطلب وجود ندارد و تنها علت به دهان بردن هر چیز از جانب کودک در این سن می‌باشد که میتواند به علت آلوده بودن باعث اسهال هم بشود.

اجابت مزاج در شیرخوارانی که از پستان مادر تغذیه میکنند ممکن است چند بار در روز باشد در حالیکه تغذیه با شیرخشک سبب میشود روزانه و یا دو روز یکبار اجابت مزاج داشته باشند، پس دفعات اجابت مزاج با توجه به نوع تغذیه شیرخوار متفاوت است. به دلیل اینکه در اسهال آب و مایعات بدن کاهش می یابد علایم کم آبی در کودک دیده میشود که شامل: خشک بودن دهان و چشم ها، گودرفـتـن چشم که در صورت وجود این حـالـت نشـان دهنده کم آبی شدید است و پوستی که با دست جمع میشود به راحتی به حـالـت اول بـاز نمیگردد که این هم نشان دهنده کم آبی کودك است. مهم ترین نکته در کودك مبتلا به اسهال حجـم ادرار شدیداً کم میشود که نشـان دهـنـده‌ی کمبود شدید مایعات است و نیـاز بـه درمـان پزشکی و مراجعه به پزشک را دارد.

مراقبت و درمان: مهمترین نکته در درمان اسهال تامین مایعات و املاح بدن (که در اثر اسهال کاهش یافته است) می باشد. دفع زیاد مایعات از بدن کودك منجر به مرگ او میشود لذا به کودك اسهالی باید مایعات به مقدار زیاد خورانده شود، اولیـن و شـایـد مهمترین دارو که استفاده بسیار راحـتـی دارد  ORS ( اُ- آر- اس) می باشد.

نکته: براي جبران کم آبی کودك مبتلا به اسهال بـایـد مایعات زیر به مقدار زیاد خورانده شود.

طرز تهیه OSR:

پس از شستن دستها، تمام پودر محتـوی یک بسته ORS را در یک ظرف تمیز بریزید و چهار لیوان آب آشامیدنی سالم را به آن اضافه کنید، محلول را خوب به هم بزنید تا پودر کاملاً در آن جذب شود. توجه داشته باشید که بـه این محلول نباید چیزی اضافه کنید. محـلـول ORS به علت مخلوط بودن شکر و نمک، خوش طعم نمیباشد ولی باید با همین طعم مصـرف شود و ماده دیگری با آن مخلوط نشود. ایـن محلول را در مدت 24 ساعت، بسته به حـجـم آب از دست رفته طبق دستورالعمل زیر به  کودك بدهید که بعد از هر بار مدفوع آبکی بـه کـودک تجویز میشود:

در صورتی که اسهال بیش از 3 روز طول بکشد و یـا هر یک از علایم زیر پیش بیاید کودک را به نزدیکتریـن مرکز بهداشتی درمانی ببرید:

عطش فراوان، استفراغ شدید و مداوم، تب بسیار بالا، بی حالی شدید، دفع بیش از حد اسهال آبکی و اسهـال همراه با خون.